Boli Cię szczęka przy uchu? Skąd się bierze ból żuchwy i co z nim zrobić.
Ból szczęki „w zawiasie” tuż przed uchem, częściej z jednej strony, nasilający się przy jedzeniu albo szerokim ziewnięciu, to najczęściej staw skroniowo-żuchwowy i przeciążone mięśnie żucia. Rzadko ucho, rzadko ząb. Da się to zbadać w jednej wizycie i zwykle da się z tym pracować bez leków.

Co boli, gdy boli szczęka w zawiasie
Połóż palce tuż przed uszami i otwórz usta. To, co się rusza pod palcami, to staw skroniowo-żuchwowy, po jednym z każdej strony. Między kośćmi jest krążek, który przesuwa się razem z ruchem żuchwy. Gdy mięśnie po jednej stronie są bardziej napięte, krążek zaczyna pracować krzywo: stąd klikanie, przeskakiwanie i ból, który czujesz przy uchu, w skroni, czasem w zębach.
Sam ból bierze się najczęściej z mięśni, nie z kości. Żwacz i mięsień skroniowy, przeciążone zaciskaniem zębów, stresem albo żuciem po jednej stronie, bolą przy dotyku i przy pracy.
Dlaczego boli tylko z jednej strony
Bo prawie nikt nie używa obu stron równo. Żujesz częściej po jednej, śpisz na jednym boku z ręką pod policzkiem, opierasz brodę na dłoni przy biurku, trzymasz telefon między uchem a barkiem. Po miesiącach jedna strona pracuje więcej i to ona się odzywa. Ból żuchwy po prawej albo po lewej stronie to informacja, nie osobna choroba.
Czy żuchwa może boleć od kręgosłupa szyjnego
Tak, często. Mięśnie karku, szyi i żucia to jeden zespół. Głowa wysunięta do przodu przy ekranie zmienia ustawienie żuchwy i zwiększa napięcie mięśni pod nią. Przeciążony odcinek szyjny potrafi dawać ból, który czujesz w okolicy ucha i żuchwy, a nie w karku.
Dlatego u mnie badanie żuchwy zawsze obejmuje szyję i postawę. Bywa, że staw jest w porządku, a ból znika po pracy z karkiem.
Ból szczęki na tle nerwowym
To określenie pacjentów, nie diagnoza, ale coś w nim jest. Stres nie boli sam z siebie; boli mięsień, który pod wpływem stresu zaciska się przez cały dzień. Jeśli szczęka boli bardziej w trudnych tygodniach i mniej na urlopie, to właśnie ten mechanizm. Leczy się go od strony mięśni i nawyków, nie od strony „nerwów”.
Do jakiego specjalisty iść z bolącą żuchwą
Zależy od tego, co dokładnie boli i co temu towarzyszy:
- Fizjoterapeuta stomatologiczny: gdy boli przy otwieraniu ust, jedzeniu, ziewaniu, klika, ból idzie w stronę ucha i skroni, a zęby są zdrowe.
- Stomatolog: gdy boli konkretny ząb, dziąsło jest opuchnięte, ból budzi w nocy niezależnie od ruchu żuchwy.
- Laryngolog: gdy do bólu dochodzi gorączka, wyciek z ucha, wyraźnie gorszy słuch.
- Stomatolog albo lekarz szybko: gdy żuchwa zablokowała się i nie możesz domknąć albo otworzyć ust.
- Lekarz pilnie: gdy ból szczęki pojawia się z uciskiem w klatce piersiowej, dusznością, potem. To może nie być żuchwa.
Jeśli nie wiesz, do kogo, przyjdź na konsultację. Na pierwszej wizycie sprawdzam, czy to moja działka, czy lepiej odesłać Cię dalej. Nie trzymam pacjenta, któremu nie pomogę.
Domowe sposoby na ból szczęki: co pomaga, co szkodzi
Do zrobienia dziś
Ciepło zamiast zimna: ciepły okład na żwacz i skroń przez 10 minut wieczorem rozluźnia mięsień. Zimno tylko po urazie albo gdy staw jest wyraźnie spuchnięty.
Miękka dieta na kilka dni: bez gumy do żucia, orzechów, twardego pieczywa, dużych kęsów. Staw potrzebuje mniej pracy, nie unieruchomienia.
Kontrola w ciągu dnia: zęby nie stykają się, język leży na podniebieniu, wargi zamknięte. Sprawdzaj przy każdym mailu.
Co szkodzi: szerokie ziewanie na siłę, „rozruszanie” stawu przez kręcenie żuchwą, gryzienie długopisów, samodzielne mocne uciskanie stawu. Klikanie samo w sobie nie wymaga leczenia, ból i ograniczenie otwierania już tak.
Jak wygląda wizyta
Najpierw rozmowa: od kiedy boli, po której stronie, co pomaga, jak śpisz, czy zgrzytasz zębami. Potem badanie: zakres i tor otwierania ust, dotyk stawu i mięśni od zewnątrz i od wewnątrz jamy ustnej, szyja, ustawienie głowy. Na tej podstawie mówię Ci wprost, co widzę, i ustalamy, co dalej. Terapia to praca manualna na mięśniach żucia i szyi, techniki na staw i ćwiczenia do domu. Wizyta trwa 55 minut.
Pytania
Pytania, które słyszę najczęściej przy bólu żuchwy.


